Πως μαθαίνω να γράφω και να ζωγραφίζω

Πως μαθαίνω να γράφω και να ζωγραφίζω

Η δημιουργικότητα είναι "η γέφυρα"  στη μάθηση. Όταν το παιδί σας είναι δημιουργικό και περίεργο τότε μπορεί να βρει και απαντήσεις  στα προβλήματα που αντιμετωπίζει-όπως το πως να κρατήσει όρθιο τον πύργο που έχει κατασκευάσει από τουβλάκια.  Η δημιουργικότητα θα βοηθήσει το παιδί σας να γίνει  ένας σκεπτόμενος,  περίεργος και με αυτοπεποίθηση μαθητής αργότερα, όταν αρχίσει το σχολείο.

Ένας από τους πιο σημαντικούς τρόπους για να την ανάπτυξη της δημιουργικότητα του είναι μέσα από τον πειραματισμό με τα υλικά της τέχνης.  Στην αρχή,  το παιδί αρπάζει την κηρομπογιά  και ζωγραφίζει με μεγάλες κινήσεις  αλλά  σιγά σιγά  θα δείτε την αλλαγή στη γραφή και στα έργα τέχνης  του όπου γίνονται πιο ελεγχόμενα και πιο πολύπλοκα.

Για πολύ μικρά παιδιά, η τέχνη και η γραφή είναι ένα και το αυτό. Καταρχάς,  προσπαθεί να ανακαλύψει τι μπορεί να κάνει με αυτά τα εργαλεία που ονομάζονται  κηρομπογιές. Κατόπιν το παιδί σας ανακαλύπτει τη σχέση μεταξύ του  χεριού του που κρατά τη κηρομπογιά και της γραμμής  που έκανε στη σελίδα. Βιώνει τη δύναμη του αιτίου-αποτελέσματος.  Φανταστείτε πόσο συναρπαστικό πρέπει να είναι για εκείνο. Αυτό το άλμα στις δεξιότητες  σκέψης ενισχύεται με την δυνατότητα του παιδιού να  κρατήσει τα πράγματα με τα χέρια και τα δάχτυλα του. Ο αυξανόμενος έλεγχος που έχει το παιδί σας στους μυς των χεριών, του επιτρέπει να κινεί ένα μαρκαδόρο ή ένα πινέλο έχοντας κάποιο σκοπό και  στόχο στο μυαλό.

Για πολύ μικρά παιδιά, υπάρχουν τέσσερα στάδια όσον αφορά τη ζωγραφική και  τη γραφή που μπορείτε να παρατηρείστε καθώς μεγαλώνουν.  Σημειώστε ότι τα χρονοδιαγράμματα που αναφέρονται παρακάτω είναι κατά προσέγγιση,  το παιδί σας  μπορεί να αποκτήσει αυτές τις δεξιότητες πιο γρήγορα ή πιο αργά ενώ εξακολουθεί να αναπτύσσεται μια χαρά.  Η ταχύτητα ανάπτυξης σε κάθε παιδί είναι διαφορετική, αλλά με το να προσφέρετε επανειλημμένες  εμπειρίες διασκέδασης  με μια ποικιλία υλικών τέχνης και γραφής  θα δείτε τη πρόοδο με την πάροδο του χρόνου.

Στάδιο 1: Τυχαία Κακογραφία (15 μηνών με 2 ½ χρονών)

Αυτή είναι η περίοδος που τα μικρά παιδιά προσπαθούν να καταλάβουν ότι  οι κινήσεις τους οδηγούν στις γραμμές και στις μουντζούρες που βλέπουν στη σελίδα μπροστά τους.  Αυτές οι μουντζούρες είναι συνήθως  αποτέλεσμα μεγάλων κινήσεων από τον ώμο με την κηρομπογιά  ή το μαρκαδόρο μέσα στη γροθιά του.  Η χαρά της δημιουργίας  μέσα από την τέχνη  υπάρχει σε όλες τις ηλικίες, αλλά σε αυτό το στάδιο, ειδικά, πολλά παιδιά απολαμβάνουν την θετική αίσθηση  που παίρνουν από τις αισθήσεις τους,  την αίσθηση από την κηρομπογιά, την μυρωδιά του χρώματος, τη αίσθηση του μαλακού και υγρού υλικού του πηλού.

Για άλλα παιδιά, αυτές οι αισθητηριακές πληροφορίες μπορεί να είναι πάρα πολύ δυνατές και να μην μπορούν  να απολαύσουν κάποιες δραστηριότητες τέχνης σε αυτό το στάδιο (όπως finger-painting).  Καθώς μεγαλώνουν,  έχοντας την δυνατότητα να δεχτούν  περισσότερες αισθητηριακές πληροφορίες, μπορείτε σταδιακά εκ νέου να εισαγάγετε δραστηριότητες τέχνης μέσα στη ρουτίνα τους.

Στάδιο 2: Ελεγχόμενη Κακογραφία (2 ετών – 3 ετών)

Καθώς τα παιδιά αναπτύσσουν καλύτερο  έλεγχο των μυών στα χέρια τους και τα δάχτυλα τους, οι μουντζούρες  τους αρχίζουν να αλλάζουν  και να γίνονται  πιο ελεγχόμενες.  Τα μικρά παιδιά μπορεί να κάνουν επαναλαμβανόμενα  σχήματα  στη σελίδα — ανοιχτούς κύκλους, διαγώνιες, κυρτές, οριζόντιες ή κάθετες γραμμές.  Με την πάροδο του χρόνου, τα παιδιά αρχίζουν να κρατούν την κηρομπογιά  ή το μαρκαδόρο μεταξύ του  δάχτυλου του αντίχειρα και του δείκτη.

Στάδιο 3: Γραμμές και Σχήματα (2 ½ ετών – 3 ½ ετών)

Τα παιδιά τώρα καταλαβαίνουν ότι η γραφή αποτελείται από γραμμές, καμπύλες, και επαναλαμβανόμενα μοτίβα.  Προσπαθούν να μιμηθούν αυτό στο γράψιμό τους.  Έτσι ενώ μπορεί να μη γράφουν τα πραγματικά  γράμματα, μπορείτε να δείτε μέρη των γραμμάτων μέσα στα σχέδια τους.  Αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν τελείες, γραμμές και καμπύλες.  Αυτό είναι μια συναρπαστική στιγμή, καθώς  το μικρό παιδί σας αντιλαμβάνεται ότι το σχέδιο του έχει νόημα!  Για παράδειγμα, μπορεί να γράψει κάτι και στη συνέχεια να σας πει τι λέει η λέξη.  Αυτό είναι ένα σημαντικό βήμα προς την ανάγνωση και τη γραφή.

Στάδιο 4:  Εικόνες από Αντικείμενα ή Ανθρώπους  (3 ετών-5 ετών)

Πολλοί ενήλικες σκέφτονται  "τις  εικόνες" ως μια εικόνα κάποιου συγκεκριμένου πράγματος. Αυτή η δυνατότητα να συγκρατήσεις μια εικόνα στο μυαλό σου και στη συνέχεια να την απεικονίσεις στη σελίδα είναι μια ικανότητα σκέψης που παίρνει κάποιο χρόνο για την αναπτύξεις.  Στην αρχή  τα παιδιά ονοματίζουν την απροσδιόριστη  δημιουργία  τους.  Αυτό σημαίνει ότι τελειώνουν την εικόνα και τότε βάζουν ετικέτα στο αριστούργημά τους με τα ονόματα των ανθρώπων, ζώων ή αντικειμένων  που είναι  εξοικειωμένα.  Αυτό αλλάζει με το χρόνο.

Σύντομα θα δείτε  ότι το παιδί σας προγραμματίζει από  πριν τι θα σχεδιάσει.  Επίσης θα δείτε περισσότερες λεπτομέρειες στις ζωγραφιές, περισσότερο έλεγχο με τον τρόπο που χειρίζεται την κηρομπογιά ή το μαρκαδόρο και χρήση περισσοτέρων χρωμάτων.  Συχνά οι πρώτες ζωγραφιές  των παιδιών αποτελούνται από  κύκλους.  Έτσι, μπορείτε να δείτε έναν ήλιο — ένα ακανόνιστο κύκλο, με πολλές γραμμές  "ακτίνες"  βομβαρδισμένο  — ή ένα άτομο (συνήθως έναν κύκλο με περίπου αναγνωρίσιμο ανθρώπινα χαρακτηριστικά).

Μόλις το παιδί σας  αρχίσει  για κάποιο συγκεκριμένο λόγο να δημιουργεί  ζωγραφιές, αυτό σημαίνει ότι έχει κατακτήσει την συμβολική σκέψη.  Αυτό το σημαντικό ορόσημο στις δεξιότητες σκέψης σημαίνει ότι το παιδί σας αντιλαμβάνεται ότι οι γραμμές σε χαρτί μπορεί να είναι ένα σύμβολο  ενός πράγματος , όπως ένα σπίτι, μια γάτα ή ένα άτομο.  Σε αυτό το στάδιο, το παιδί σας αρχίζει επίσης να καταλαβαίνει τη διαφορά μεταξύ της ζωγραφικής και της γραφής.  Έτσι μπορείτε να το δείτε να κάνει μια ζωγραφιά και στη συνέχεια να κακογράφει κάποια (ες) "λέξη (εις)" από κάτω για να περιγράψει αυτό που απεικόνισε  ή να πει μια ιστορία. 

Και….αργότερα:

Στάδιο 5: Πρακτική σε Γράμματα και σε Λέξεις (3-5 ετών)

Τα παιδιά έχουν αποκτήσει εμπειρία με τα γράμματα για μερικά χρόνια τώρα  και έχουν αρχίσει να χρησιμοποιούν τα γράμματα στον γραπτό τους  λόγο.  Συνήθως τα παιδιά ξεκινούν με το να πειραματιστούν με τα  γράμματα του όνομάτος τους που είναι  πιο εξοικειωμένα.  Επίσης προσπαθούν να γράψουν,  αντιγράφοντας γνωστά σχήματα γραμμάτων  και συχνά  υποθέτουν ότι δημιούργησαν τα πραγματικά γράμματα επειδή μοιάζουν με άλλα γράμματα έχουν δει (Robertson, 2007).

Επίσης αυτή την περίοδο, τα παιδιά αρχίζουν να κατανοούν ότι κάποιες λέξεις αποτελούνται από κάποια σύμβολα και είναι μικρότερες από κάποιες άλλες λέξεις που αποτελούνται από κάποια σύμβολα και είναι μεγαλύτερες.  Ως εκ τούτου, αλλάζει η τρόπος γραφής τους.  Αντί για μία μακριά σειρά από γράμματα ή γράμματα που μοιάζουν με σχήματα, του παιδιού σας η γραφή τώρα έχει μικρά ή μακριά  μοτίβα που μοιάζουν με λέξεις ή φράσεις.  Ενώ αυτά τα γράμματα και οι λέξεις ίσως δεν είναι τεχνικά σωστά, δεν έχει σημασία.  Αυτό το συναρπαστικό ορόσημο σημαίνει ότι το παιδί σας αρχίζει να κατανοεί ότι το κείμενο και ή γραφή έχουν έννοια.

Τι μπορείτε να κάνετε για να ενθαρρύνετε τη ζωγραφική και τη γραφή: 

  • Κάντε την τέχνη  μέρος του τακτικού παιχνιδιού.  Δώστε στο παιδί σας μεγάλες και εύκολες  στη χρήση κηρομπογιές, μεγάλα μολύβια και μαρκαδόρους που μπορούν να βγουν τα χρώματα με το πλύσιμο. Κόψτε χάρτινες σακούλες και ζωγραφίστε πάνω τους.  Μερικές φορές βοηθά τα μικρά παιδιά εάν στηρίξετε το χαρτί στο τραπέζι με ταινία ώστε να μην κινείται.  Καθώς το  παιδί σας μεγαλώνει, μπορείτε να του δώσετε χρώματα που πλένονται, παιδικό ψαλίδι και κόλλα, και σπιτική πλαστελίνη.  Το παιδί σας μπορεί να φορά  ένα παλιό πουκάμισο σας (με κομμένα μανίκια) για  ποδιά και τοποθετήστε εφημερίδα ή μια παλιά κουρτίνα μπάνιου  πάνω από το τραπέζι για να το κρατήσετε καθαρό.
  • Δεν υπάρχει ανάγκη για οδηγίες.  Αφήστε το παιδί σας να πειραματιστεί και να εξερευνήσει..  Δημιουργικότητα σημαίνει να έχεις  τη δύναμη να εκφραστείς με το δικό σου τρόπο  (Λαγκόνι, et al., 1989).  Αυτή η ανεξαρτησία είναι απλά αυτό που το μικρό παιδί ψάχνει για να αισθανθεί  σίγουρο, ικανό και έξυπνο.  Καθίστε κοντά του, παρατηρώντας το και απολαμβάνοντας τις στιγμές  δημιουργίας του παιδιού σας και παρέχοντας  όλες τις οδηγίες που χρειάζεται.
  • Προσέξτε τη διαδικασία, όχι μόνο το τελικό έργο.  Ως γονείς, έχουμε συχνά την τάση να συγχαίρουμε τα παιδιά μας για τις επιτυχίες τους: Τι είναι  αυτή η  εικόνα ;  Ένα σπίτι;  Αυτό είναι υπέροχο!  Και μερικές φορές εμείς  θεωρούμε ότι τα δέντρα πρέπει να είναι πράσινο, και όχι μωβ.  Μερικές φορές το ρωτάμε: τι είναι το όνομα του αυτού του  χρώματος;  Αλλά τα παιδιά μαθαίνουν περισσότερα όταν δεν εστιάζουμε τόσο πολύ σε από αυτό που επεξεργάζονται, αλλά σε αυτό που σκέφτονται για τους σχέδιο.  Για λίγες στιγμές παρατηρήστε το έργο του παιδιού σας: Κοίτα  τις γραμμές που έκανες — υπάρχουν τόσες πολλές!  Ή, αυτή η εικόνα είναι πραγματικά ενδιαφέρουσα.  Αυτά τα χρώματα με κάνουν να αισθάνομαι ευτυχισμένος.  Ή, βλέπω πραγματικά  ότι εργάζεσαι σκληρά για  να φτιάξεις τη ζωγραφιά σου.  Ή απλά: Πες μου για τη ζωγραφιά σου.  Στη συνέχεια  δείτε αν το παιδί σας είναι πρόθυμο να μοιραστεί μαζί σας περισσότερα πράγματα.
  • Πειραματιστείτε με μια ποικίλα από υλικά τέχνης καθώς το παιδί σας πλησιάζει τα 3.  Αφήστε το παιδί σας να ζωγραφίσει με μπάλες από βαμβάκι,  σφουγγάρια, , q-tips, σπάγκο κλπ. Δώστε στο παιδί σας κηρομπογιές και τρίψτε με αυτό πάνω από μια ανάγλυφη επιφάνεια (όπως ένα νόμισμα).  Ζωγραφίστε πάνω στο πεζοδρόμιο με μια κιμωλία, δείτε πως το νερό αλλάζει το χρώμα της κιμωλίας.  Προσθέστε χρώμα σε σκόνη ή glitter  στο παιχνίδι άμμου του παιδιού σας.  Ή προσθέστε μια νέα διάσταση στο παιχνίδι με το νερό προσθέτοντας σταγόνες από μαγειρική χρωστική ουσία.  Τι συμβαίνει όταν αναμειγνύουμε δύο διαφορετικά χρώματα μέσα στο νερό;
  • Χρησιμοποιείστε  τη τέχνη για να βοηθήσετε το παιδί σας να εκφράσει έντονα συναισθήματα.  Το παιδί σας έχει ξέσπασμα;  Δώστε του πλαστελίνη ή μαρκαδόρους και χαρτί και προτείνετε του να φτιάξει μια πολύ θυμωμένη ζωγραφιά. Δημιουργικές δραστηριότητες μπορεί μερικές φορές να βοηθήσουν τα παιδιά εκφράσουν τα συναισθήματα τους που είναι πάρα πολύ έντονα για να τα μοιραστούν  με λόγια.
  •  Ενθαρρύνατε τις  προσπάθειες του παιδιού σας να γράψει.  Εάν το παιδί σας κάνει κάποιες μουντζούρες και στη συνέχεια σας λέει τι "έγραψε," το λαμβάνετε σοβαρά υπόψη σας.  Αφήστε το να πάρει την "λίστα" στο σούπερ μάρκετ ή το γράμμα που έχει προσπαθήσει να γράψει στον παππού….   Με αυτό τον τρόπο μαθαίνουν τα παιδιά ότι οι λέξεις  είναι ισχυρές και έχουν έννοια.
  •  Εκθέτεστε τα έργα τέχνης του παιδιού σας  και τα γραπτά του. Με αυτό τον τρόπο το παιδί σας  ξέρει ότι  το έργο του είναι αξιόλογο και σημαντικό.

  Δημιουργικές δραστηριότητες βοηθούν τα παιδιά να μάθουν πως να επιλύουν προβλήματα, να έρχονται με τις απαντήσεις τους, να ανακαλύπτουν  το αίτιο-αποτέλεσμα των ενεργειών τους, και να αισθάνονται σίγουρα για τις επιλογές που κάνουν.  Οι εμπειρίες μέσα από την τέχνη βοηθούν τα παιδιά να αναπτύξουν την ανεξαρτησία εντός ορίων, και τους δίνει την ευκαιρία να παρουσιάσουν  τις ιδέες τους σε χαρτί ή σε άλλες μορφές.  Και το πιο σημαντικό, η δημιουργική έκφραση δίνει την δυνατότητα σ τα παιδιά να αξιοποιήσει τη μαγεία της δική τους φαντασία-που στην κυριολεξία είναι αυτό που αντιπροσωπεύει ένα παιδί.