Τοποθετώντας τα Θεμέλια από την Βρεφική και Νηπιακή Ηλικία για την Επιτυχή Σχολική Ετοιμότητα

Τοποθετώντας τα Θεμέλια από την Βρεφική και Νηπιακή Ηλικία για την Επιτυχή Σχολική Ετοιμότητα

Οι περισσότεροι γονείς παρατηρούν υπερήφανοι τα πεντάχρονα παιδάκια τους που αρπάζουν τις τσάντες τους και περιμένουν στην πόρτα για να πάνε για πρώτη φορά στο νηπιαγωγείο - η πρώτη “επίσημη” αρχή στον κόσμο της εκπαίδευσης και της γνώσης. Λίγοι ίσως αναλογίζονται ότι το παιδί τους έχει προετοιμαστεί για αυτή την ημέρα από τότε που πρωτοάνοιξε τα μάτια του σ’ αυτόν τον κόσμο . Η γνώση ξεκινά από την γέννηση του παιδιού, με τον εγκέφαλο να αναπτύσσεται επηρεασμένος από τις πρώτες κιόλας εμπειρίες και να τοποθετεί τα θεμέλια για την μετέπειτα μάθηση που θα ακολουθήσει. Αυτό το αρχικό μονοπάτι προς την σχολική ετοιμότητα  εκτυλίσσεται μέσα από καθημερινές στιγμές, μέσα από σχέσεις φροντίδας που καλλιεργούν την εμπιστοσύνη και την ασφάλεια. Ο τρόπος με τον οποίο φροντίζουμε τα μικρά παιδιά,    τα διδάσκει πως να συναναστρέφονται με τον κόσμο και διαμορφώνει τον χαρακτήρα τους. Ουσιαστικά, τα πρώτα αυτά βήματα προς την επιτυχή σχολική ετοιμότητα, θα οδηγήσουν στην ευελιξία και στις θετικές συμπεριφορές που απαιτούνται μετέπειτα για μία επιτυχημένη καριέρα και γενικότερα στην ζωή. Δυστυχώς πολλά βρέφη και νήπια δεν έχουν αυτή τη σημαντική βοήθεια που χρειάζονται για μια επιτυχή σχολική ετοιμότητα. Αυτά τα παιδιά θα υστερούν στην παρακολούθηση κάποιου προσχολικού προγράμματος και η προσπάθεια τους θα είναι πάντα να φτάσουν τα άλλα παιδιά και όχι η πραγματική πρόοδος τους.

 Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΣΤΗ ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΘΕΤΕΙ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΤΕΠΕΙΤΑ ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ

Κατά την διάρκεια αυτών των τριών πρώτων χρόνων της ζωής, ο εγκέφαλος αναπτύσσει 700 νέους νευρωνικούς συνδέσμους το δευτερόλεπτο. Ο σχηματισμός συνάψεων για λειτουργίες όπως της ακρόασης, της γλώσσας και των γνώσεων βρίσκεται σε περίοδο αιχμής – πριν την προσχολική ηλικία. Κατά την διάρκεια αυτής της περιόδου δημιουργείται το ουσιαστικό θεμέλιο για υψηλότερου επιπέδου λειτουργίες που ‘’θα χτιστούν’’ πάνω σε αυτές. Κατά την διάρκεια αυτής της ευαίσθητης περιόδου, οι πρώτες εμπειρίες είναι αυτές που θα καθορίσουν αν αυτό το θεμέλιο (βάση) θα είναι ισχυρό ή εύθραυστο. Επομένως, η νηπιακή ηλικία μας προσφέρει μία θαυμάσια ευκαιρία για να επηρεαστεί θετικά η πορεία της ζωής ενός μικρού παιδιού.

 ΟΙ ΣΧΕΣΕΙΣ ΑΠΟΤΕΛΟΥΝ ΤΟ ΚΥΡΙΟ ΣΥΣΤΑΤΙΚΟ ΜΑΘΗΣΗΣ ΤΩΝ ΒΡΕΦΩΝ ΚΑΙ ΝΗΠΙΩΝ

Οι εμπειρίες μας σε αυτή την νεαρή ηλικία μαζί με τις γενετικές επιρροές, διαμορφώνουν την αρχιτεκτονική του εγκεφάλου μας και πραγματοποιούνται στο πλαίσιο των σχέσεων με τους σημαντικούς ενήλικες στην ζωή μας, κυρίως τους γονείς μας. Επίσης οι βρεφοκόμοι, οι παιδαγωγοί που φροντίζουν πολλές ώρες τα παιδιά μας, παίζουν σημαντικό ρόλο. Αυτές οι σχέσεις ενισχύουν τις κοινωνικές και συναισθηματικές δεξιότητες - εμπιστοσύνη, επιμονή, αυτοέλεγχος, προσεκτικότητα & προσήλωση, δυνατότητα να διαμορφώνει σχέσεις – και τοποθετούν τα βρέφη και τα νήπια στον μονοπάτι που θα τους οδηγήσει μετέπειτα να αγαπήσουν την μάθηση, να γίνουν παραγωγικοί εργαζόμενοι και άτομα με συναισθηματική νοημοσύνη.  Τα συναισθήματα οδηγούν την μάθηση, καθώς η κοινωνικό-συναισθηματική και γνωστική ανάπτυξη συνεργάζονται για να σχηματίσουν ‘’τα οικοδομικά υλικά’’ της αρχιτεκτονικής του εγκεφάλου σε αυτή την ηλικία.

 ΚΕΝΑ-ΕΛΛΕΙΨΕΙΣ ΠΟΥ ΕΜΦΑΝΙΖΟΝΤΑΙ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

Όταν δεν υπάρχουν τα βασικά συστατικά για μια υγιή και θετική ανάπτυξη του παιδιού, τα πρώτα χρόνια της ζωής του γίνονται χρόνια ευάλωτα παρά υποσχόμενα.  Επίμονο περιβαλλοντικό στρες που προκαλείται λόγω έλλειψης μόνιμης στέγασης, έλλειψη επαρκούς διατροφής, και υψηλό γονικό στρες, σε συνδυασμό με ελάχιστες δυνατότητες για πολλές και διαφορετικές εμπειρίες σε αυτή την ηλικία, μπορεί να είναι αρνητικοί παράγοντες στην ανάπτυξη του εγκεφάλου. Η ύπαρξη αρνητικών παραγόντων, όπως η διαβίωση σε νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος ή χαμηλού εκπαιδευτικού επιπέδου, κακοποίηση ή παραμέληση, προγεννητική έκθεση στο αλκοόλ ή άλλες ουσίες, προκαλούν στα παιδιά μεγαλύτερη πιθανότητα αναπτυξιακής καθυστέρησης και αναπηριών από τον γενικό πληθυσμό. Ανισότητες  προκύπτουν από την ηλικία των 9 μηνών και διευρύνονται από την ηλικία των 24 μηνών. Αποκλίσεις σε γλωσσικές ικανότητες μπορούν να εμφανιστούν από τα πρώτα γενέθλια του παιδιού και διευρύνονται με την ηλικία.